Bài nói chuyện về ngày Giỗ tổ Hùng Vương

30/03/2009 12:00 Sáng 0 phản hồi

   Kính thưa các thầy cô giáo, cùng các em học sinh thân mến!
   Mỗi năm, cứ đến ngày 10 tháng 3 Âm lịch, người Việt ở khắp nơi đều hướng về đất Tổ để tưởng nhớ đến các đấng tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước, theo đúng tinh thần và đạo lý được đúc kết qua câu đối tại đền Hùng:

 Kính thưa các thầy cô giáo, cùng các em học sinh thân mến!

 Mỗi năm, cứ đến ngày 10 tháng 3 Âm lịch, người Việt ở khắp nơi đều hướng về đất Tổ để tưởng nhớ đến các đấng tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước, theo đúng tinh thần và đạo lý được đúc kết qua câu đối tại đền Hùng:

        Lăng tẩm tự năm nào, núi Tản, sông Đà, non nước vẫn quy về đất Tổ Văn minh đương buổi mới, con Hồng, cháu Lạc, giống nòi còn biết nhớ mồ Ông”.

               Xuyên suốt mấy ngàn năm lịch sử, dân tộc Việt có lúc thịnh lúc suy, có lúc hùng thiêng một cõi trời Nam, song cũng có lúc chìm đắm trong lửa ngoại xâm, nhưng bất cứ lúc nào, ở bất cứ đâu, hễ có người Việt yêu nước là ở đó có ngày giỗ Tổ.

Nhân kỉ niệm ngày giỗ Tổ hôm nay, trước hết, chúng ta hãy cùng nhau lật lại từng trang sử cũ của dân tộc để nắm bắt và cảm nhận được những gì thiêng liêng, cao quí, trong suốt quá trình khai nguyên lập quốc của tiền nhân ta, cùng nhớ lại công ơn tiên tổ, và rút ra những bài học để sống, để hành động, làm rạng danh con Hồng, cháu Lạc.

               Theo truyền thuyết, vua Đế Minh, cháu ba đời vua Thần Nông, đi tuần thú phương Nam, đến núi Nghĩa Lĩnh, gặp nàng tiên, lấy nhau, sinh ra Lộc Tục. Lộc Tục làm vua xưng đế hiệu là Kinh Dương Vương và quốc hiệu là Xích Quỉ. Năm đó là năm 2879 trước Công Nguyên, tức là cách nay (2009) 4888 năm. Kinh Dương Vương lấy con gái Động Đình Quân là Long Nữ, sinh ra Sùng Lãm. Sùng Lãm làm vua, xưng hiệu Lạc Long Quân.

Lạc Long Quân lấy con gái vua Đế Lai là Âu Cơ, sinh một bọc chứa 100 trứng, nở ra 100 con. Sau, vì Lạc Long Quân là giống Rồng, Âu Cơ là giống Tiên, không thể sống chung nhau, nên Lạc Long Quân dẫn 50 con về miền biển, Âu Cơ dẫn 50 con lên núi.

Người con trưởng của Lạc Long Quân nối ngôi vua và xưng là Hùng Vương, đặt tên nước là Văn Lang, kinh đô đặt tại Phong Châu, thuộc Bạch Hạc (Phú Thọ ngày nay)

Như vậy, gia tộc đầu tiên lãnh đạo dân Việt là họ Hồng Bàng, truyền ngôi nhau qua 20 đời vua: Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân và 18 đời Hùng Vương kế tiếp nhau trị vì từ năm 2879 đến năm 258 trước Công Nguyên, tức là một triều đại kéo dài 2621 năm, thì bị nhà Thục cướp ngôi.

Rồng tượng trưng cho dương tính, uy quyền, sức mạnh; Tiên tượng trưng cho âm tính, vẻ đẹp ôn nhu, hài hòa, nhân từ. Rồng Tiên đúc tạo cho con người Việt có đầy đủ đặc tính: khỏe đẹp, có lý có tình, dũng cảm khôn ngoan, biết quyền lợi mà cũng biết nghĩa vụ.

Dòng giống Rồng Tiên qua quá trình dựng nước và giữ nước đã áp dụng một cách thành công triết lý mang tính cách truyền thống độc đáo của dân tộc ta. Đó là triết lý “vuông tròn” qua sự tích và ý nghĩa của “Bánh chưng, Bánh giầy”.

Vua Hùng Vương thứ 6, sau khi bình định xong việc nước, tuổi đã già, quyết định truyền ngôi cho người con nào có hiếu nhất. Nhà vua ra lệnh người con nào dâng món ăn ngon nhất sẽ được truyền ngôi. Tiết Liêu, người con út, dâng vua cha bánh chưng, bánh giầy làm bằng sản phẩm địa phương: nếp, đậu, thịt. Bánh chưng thì vuông, bánh giầy tròn, tượng trưng cho “đất” và “trời”: đất vuông, trời tròn. Nhà vua ăn bánh thấy rất ngon và có ý nghĩa, bèn truyền ngôi cho Tiết Liêu, vì biết rằng ngoài lòng hiếu thảo, Tiết Liêu còn biết cách trị nước có lý, có tình, có phép tắc, có lòng nhân: đó là Vuông Tròn.

        Ngoài ra, dân ta còn có truyền thống thương yêu, đùm bọc lẫn nhau, với lối sống “bầu bí chung giàn”, quí trọng tình nghĩa “đồng bào”.

                                  Dù ai đi ngược về xuôi

                      Nhớ ngày Giỗ Tổ mồng mười tháng ba

                              Khắp miền truyền mãi câu ca

                     Nước non vẫn nước non nhà ngàn năm.

Giỗ Tổ Hùng Vương – từ rất lâu đã trở thành ngày Giỗ trọng đại của cả dân tộc; đã in đậm trong cõi tâm linh của mỗi người dân đất Việt. Dù ở phương trời nào, người Việt Nam đều nhớ ngày giỗ Tổ, đều hướng về vùng đất cội nguồn. Nơi đây chính là điểm hội tụ văn hóa tâm linh của dân tộc Việt Nam. Từ ngàn đời nay Đền Hùng là nơi tưởng nhớ, tôn vinh công lao các Vua Hùng, là biểu tượng của khối đại đoàn kết dân tộc Việt Nam.

Kháng chiến thắng lợi với thiên sử vàng Điện Biên Phủ (7-5-1954), ngày 19-9-1954, tại Đền Hùng, Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã căn dặn cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn quân tiên phong trước khi về tiếp quản thủ đô: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Lời căn dặn cũng là lời hứa quyết tâm ấy của vị đứng đầu đất nước, dân tộc đã được thực hiện vào mùa xuân 1975: Sau 30 năm gian khổ hy sinh, nhân dân ta đã quét sạch bọn xâm lược ra khỏi bờ cõi, giang san thống nhất, quy về một mối vẹn toàn. Có lẽ không một dân tộc nào trên thế giới có chung một gốc gác tổ tiên – một ngày giỗ Tổ như dân tộc ta. Từ huyền thoại mẹ Âu Cơ đẻ ra trăm trứng, nửa theo cha xuống biển, nửa theo mẹ lên rừng đã khơi dậy ý thức về tình dân tộc, nghĩa đồng bào và gắn kết chúng ta thành một khối đại đoàn kết. Hai chữ đồng bào là khởi nguồn của yêu thương, đùm bọc, của sức mạnh Việt Nam.

            Mấy nghìn năm trông coi và gìn giữ, đánh giặc và dựng xây, đền Hùng đã trở thành biểu tượng của tinh thần dân tộc, là cội nguồn của sức mạnh, niềm tin, chói sáng của một nền văn hóa. Từ trong ý thức tâm linh cả dân tộc luôn hướng về:
                       “Nước mở Văn Lang xưa
                        Dòng vua đầu viết sử
                        Mười tám đời nối nhau
                        Ba sông đẹp như vẽ
                        Mộ cũ ở lưng đồi
                         Đền thờ trên sườn núi
                        Muôn dân đến phụng thờ
                        Khói hương còn mãi mãi
“.

             Lịch sử như một dòng chảy liên tục. Trải mấy nghìn năm, trước bao biến động thăng trầm, trong tâm thức của cả dân tộc, Đền Hùng vẫn là nơi của bốn phương tụ hội, nơi con cháu phụng thờ công đức Tổ tiên.

             Trong thời gian vừa qua, trường THCS Trung Hòa cũng đã tổ chức cho các em học sinh một chuyến đi về nguồn, thăm khu di tích lịch sử đền Hùng- dải đất linh thiêng mang hình sông núi.             Trong không khí vô cùng trang nghiêm kỉ niệm ngày giỗ tổ Hùng Vương, hãy xem học sinh trường THCS Trung Hòa đã thu nhận được gì từ lịch sử hào hùng của dân tộc ta và từ chuyến đi về nguồn vô cùng lí thú hôm nào.

           Các em học sinh toàn trường hãy cùng tham gia vào phần thi trả lời câu hỏi tìm hiểu về ngày giỗ tổ Hùng Vương và khu di tích lịch sử đền Hùng
1.Cho biết chính xác khu di tích lịch sử đền Hùng thuộc địa danh nào

       Đáp án: núi Nghĩa Lĩnh – xã Hy Cương- huyện Phong Châu- tỉnh Phú Thọ.

   2. Hãy kể tên 5 khu đền chính thuộc khu di tích lịch sử đền Hùng?

          Đáp án: Đền Hạ, đền Trung, đền Thượng, đền Giếng, đền Âu Cơ.

   3. Quốc hiệu đầu tiên của nước Việt Nam là gì? Đóng đô ở đâu?

       Đáp án: Quốc hiệu đầu tiên là Văn Lang. Đóng đô ở Bạch Hạc (thuộc Phú Thọ ngày nay)

   4. Hãy giải thích ý nghĩa của cụm từ “đồng bào” ?

       Đáp án: đồng bào→cùng một bào thai, cùng một bọc trứng của Lạc Long Quân và Âu Cơ.

   5. Hãy cho biết ý nghĩa ngày giỗ tổ Hùng Vương?

       Đáp án: Ngày giỗ Tổ Hùng Vương là ngày hội chung của toàn dân, ngày mà mọi trái tim dầu ở muôn nơi vẫn đập chung một nhịp, mọi cặp mắt đều nhìn về cùng một hướng: Đền Hùng.

 

Để lại phản hồi của bạn cho bài viết này


Các tin khác